دوفصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق عمومی

دوفصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق عمومی

اهمیت نقش غیر رسمی دولت های ثالث در حفظ کانال های دیپلماتیک در زمان قطع روابط ؛ مطالعه نقش سوییس و عمان در جنگ 40 روزه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دانشگاه تهران
2 گروه حقوق، دانشکده حقوق و علوم سیاسی،دانشگاه تهران ، تهران ، ایران
چکیده
قطع روابط دیپلماتیک یکی از شدیدترین اقدامات سیاسی در روابط میان دولت‌هاست و پیامدهای گسترده‌ای برای طرفین و نظام بین‌الملل دارد. در چنین وضعیتی که کانال‌های رسمی ارتباطی از میان می‌رود، ضرورت ایجاد سازوکارهای جایگزین برای انتقال پیام‌ها، مدیریت تنش و پیگیری امور شهروندان برجسته می‌شود و نقش دولت‌های ثالث اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند. پرسش اصلی در این تحقیق آن است که کارکرد دولت ثالث در شرایط قطع روابط بر چه مبنایی استوار است و آیا نقش رسمی مبتنی بر چارچوب‌های حقوقی موجود برای مدیریت بحران کفایت می‌کند یا نیازمند تکمیل شدن با نقش‌های غیررسمی و انعطاف‌پذیر است. اهمیت این موضوع در آن است که تحولات سال‌های اخیر نشان داده‌اند دولت‌های ثالث علاوه بر سازوکارهای رسمی، در قالب میانجی‌گری، تسهیل‌گری و ایجاد کانال‌های محرمانه نیز نقش‌آفرینی می‌کنند و این کارکردها در مدیریت بحران‌های دیپلماتیک جایگاه فزاینده‌ای یافته است. این تحقیق با بررسی ابعاد حقوقی و عملی نقش دولت ثالث، نشان می‌دهد که کارآمدی واقعی در شرایط قطع روابط زمانی حاصل می‌شود که نقش‌های رسمی و غیررسمی به صورت مکمل و هماهنگ مورد استفاده قرار گیرد و چنین الگویی می‌تواند در شرایط بحرانی و در چارچوب حقوق بین‌الملل، سازوکاری مؤثر برای حفظ حداقل ارتباط و جلوگیری از تشدید مناقشه فراهم آورد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

منابع فارسی
کتاب‌ها
۱. زمانی، سید قاسم. تأملی بر رعایت حقوق بی‌طرفی در جنگ تحمیلی عراق علیه ایران، پژوهشکده حقوقی شهر دانش، ۱۳۸۰.
مقالات
2 صفایی، سیدحسین؛ درویش‌زاده، محمد. «سرمقاله: فراخوانی برای تحلیل تطبیقی نظام‌های حقوقی در مواجهه با تجاوز آمریکا–اسرائیل به ایران؛ از نظریه‌های بین‌المللی تا اقدام‌پژوهی حقوقی»، فصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق تطبیقی، دوره ۹، شماره ۳۱، تابستان  ۱۴۰۵ https://doi.org/10.22034/law.2026.741394
3 گرجی، علی‌اکبر؛ صفی‌خانی، نیما؛ اسماعیل‌زاده، عارف. «تقابل مفهومی یا تعامل راهبردی میان حقوق آزادی و امنیت در خوانش ماکیاولی»، دوفصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق عمومی، دوره ۲، شماره ۴، پاییز و زمستان ۱۴۰۴ https://doi.org/10.22034/jrpl.2025.2067630.1171
4. شایان، فاطمه. «میانجی‌گری در روابط بین‌الملل: مطالعه موردی عمان تا پایان دوره سلطنت سلطان قابوس»، مطالعات کشورها، دانشگاه تهران، ۱۴۰۲.
ب) منابع انگلیسی
Books
5. Denza, Eileen. Diplomatic Law: Commentary on the Vienna Convention on Diplomatic Relations. 5th ed., Oxford University Press, 2026.
6. Roberts, Ivor (ed.). Satow’s Diplomatic Practice. 8th ed., Oxford University Press, 2025.
Articles
7. Simma, B. “Self-contained Regimes”, Netherlands Yearbook of International Law, 1985.
8. Charnyshou, Raman. Policy Solutions and Special Mechanisms to Protect Rights of Civilians in Conditions of the Breach of Diplomatic Relations between the States. Master’s thesis, HSE University, 2023.
9. Otaira, Abeer. “The Evolution of Neutrality Strategies as a Tool for Influencing International Relations: A Comparative Analytical Study of the Sultanate of Oman’s Experience.” Latakia University Journal, 2026.
Documents
10. Vienna Convention on Diplomatic Relations, 1961.
11. Vienna Convention on the Law of Treaties, 1969.
12. United States Diplomatic and Consular Staff in Tehran, ICJ Reports 1980, pp. 3–44.
13. Swissinfo, “As Middle East conflict rages, Swiss tradition of uniting adversaries is changing”, March 2026.
14Swissinfo, “‘Crown jewel’ or diplomatic relic?”, March 2026.
۱5. Swissinfo, “لماذا تخلّت الولایات المتحدة عن وساطة عُمان فی العلاقة مع إیران؟”, June 2026.
۱6. Reuters, “U.S.-Iran diplomatic channel remains open, Switzerland says”, March 2026.
۱7. Anadolu Ajansı, “Swiss foreign minister meets US Vice President, Pakistani premier amid US-Iran talks”, June 2026.
۱8. Oman News Agency (ONA), “Larijani Stresses Oman’s Key Role in Facilitating Iran-US Negotiations”, February 2026.
۱9. Middle East News Agency (MENA), “Omani FM leads intense diplomatic efforts in Geneva”, February 2026.
20. Oman Daily, “الوساطة العمانیة وإعادة هندسة الصراع الأمریکی ـ الإیرانی”, February 2026.
21. The Diplomat, “Pakistan Is Mediating Between Iran and the US Because It Can – and It Must”, April 2026.
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.