عدالت در گفتمان مشروطه نه صرفاً بهعنوان فضیلتی اخلاقی، بلکه بهمثابه بنیان نظم نوین حقوقی و سیاسی ایران ظهور یافت. مفهوم «عدالتخانه» که نخست در شعارهای مردم و اندیشههای روحانیون و روشنفکران متجدد ایرانی شکل گرفت، سرآغاز تحول در تلقی از عدالت بود؛ تحولی که از مطالبه اخلاقی و شرعی عدالت به سمت مفهوم حقوقی و ساختاری آن حرکت کرد. عدالتخانه نه یک مفهوم حقوقی از پیش تعریفشده و شفاف، بلکه یک دالّ شناور و یک میدان نبرد گفتمانی بود که امکان ائتلاف نیروهای ناهمگون را فراهم میآورد و درعینحال، ماهیت رادیکال انقلاب را پنهان میکرد. بر همین اساس، مدل عدالتخانه در مراحل مختلف توسعه یافته و در هر مرحله، خردهالگوهای متفاوتی دیده شد که دامنه آن از اصلاح نظام قضایی تا الگویی نزدیک به مجلس شورا گسترده گردید. عدالت در گفتمان مشروطه نه صرفاً بهعنوان فضیلتی اخلاقی، بلکه بهمثابه بنیان نظم نوین حقوقی و سیاسی ایران ظهور یافت. مفهوم «عدالتخانه» که نخست در شعارهای مردم و اندیشههای روحانیون و روشنفکران متجدد ایرانی شکل گرفت، سرآغاز تحول در تلقی از عدالت بود؛ تحولی که از مطالبه اخلاقی و شرعی عدالت به سمت مفهوم حقوقی و ساختاری آن حرکت کرد. عدالتخانه نه یک مفهوم حقوقی از پیش تعریفشده و شفاف، بلکه یک دالّ شناور و یک میدان نبرد گفتمانی بود که امکان ائتلاف نیروهای ناهمگون را فراهم میآورد و درعینحال، ماهیت رادیکال انقلاب را پنهان میکرد. بر همین اساس، مدل عدالتخانه در مراحل مختلف توسعه یافته و در هر مرحله، خردهالگوهای متفاوتی دیده شد که دامنه آن از اصلاح نظام قضایی تا الگویی نزدیک به مجلس شورا گسترده گردید.
پاک نیت,مصطفی . (1405). تبارشناسی مفهوم عدالت در گفتمان مشروطه: از تمنای تأسیس عدالتخانه تا سیاست جنایی. دوفصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق عمومی, 3(5), 145-173. doi: 10.22034/jrpl.2026.735850
MLA
پاک نیت,مصطفی . "تبارشناسی مفهوم عدالت در گفتمان مشروطه: از تمنای تأسیس عدالتخانه تا سیاست جنایی", دوفصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق عمومی, 3, 5, 1405, 145-173. doi: 10.22034/jrpl.2026.735850
HARVARD
پاک نیت مصطفی. (1405). 'تبارشناسی مفهوم عدالت در گفتمان مشروطه: از تمنای تأسیس عدالتخانه تا سیاست جنایی', دوفصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق عمومی, 3(5), pp. 145-173. doi: 10.22034/jrpl.2026.735850
CHICAGO
مصطفی پاک نیت, "تبارشناسی مفهوم عدالت در گفتمان مشروطه: از تمنای تأسیس عدالتخانه تا سیاست جنایی," دوفصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق عمومی, 3 5 (1405): 145-173, doi: 10.22034/jrpl.2026.735850
VANCOUVER
پاک نیت مصطفی. تبارشناسی مفهوم عدالت در گفتمان مشروطه: از تمنای تأسیس عدالتخانه تا سیاست جنایی. حقوق عمومی. 1405;3(5):145-173. doi: 10.22034/jrpl.2026.735850
