دوفصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق عمومی

دوفصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق عمومی

اینترنت بدون فیلتر و مسئولیت رییس جمهور و شورای عالی اداری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
محمد درویش‌زاده
رییس پژوهشکده حقوق و قانون ایران و قاضی پیشین دیوانعالی کشور ، تهران، ایران
10.22034/jrpl.2026.734795
چکیده
یکی از چالش‌های ثابت در دنیای کهن و نیز در عصر مدرن، خیزش‌هایی است که اساس آن بر اندیشه برابری‌خواهی و نفی تبعیض در اجرای قانون است. یکی از مصادیقی که در روزهای اخیر موجب توجه بیشتر به رویه‌های تبعیض‌آمیز شده است، رویدادی مبتنی بر فناوری است. این رویداد نشان می‌دهد که برخی از مدیران و اقشار خاص به صورتی تبعیض‌آمیز از اینترنت بدون فیلتر (اینترنت سفید) استفاده می‌کنند، در حالی که عموم شهروندان برای دسترسی به اینترنت آزاد باید از فیلترشکن استفاده کنند.در این یادداشت به مسئولیت رئیس جمهور و شورای عالی اداری اشاره می‌کنیم تا این پرسش‌ها بررسی شوند که اولا رئیس محترم جمهور و شورای عالی اداری با توجه به وظایف قانونی خود چگونه اجازه داده‌اند که دسترسی برخی شهروندان به اینترنت بدون فیلتر و به صورت تبعیض‌آمیز ایجاد شود؟
ثانیا چه برنامه‌ای برای لغو این تبعیض دارند؟ ثالثا برای جلوگیری از تکرار تبعیض‌های مشابه چه تدابیری اندیشیده‌اند؟
برای طرح این پرسش‌ها، ابتدا به توصیف این رویداد در حوزه فناوری اطلاعات می‌پردازیم که موجب ایجاد شفافیت در رویه‌های تبعیض‌آمیز حکومتی شد. در ادامه، به تحلیل این رویداد از چهار منظر می‌پردازیم که عبارت است از:
1.   اینترنت سفید از منظر عدالت دیجیتال و شکاف بین گفتار و رفتار
2.   اینترنت سفید از منظر قانون اساسی
3.   اینترنت سفید از منظر مصوبه حقوق شهروندی در نظام اداری
4.   اینترنت سفید از منظر فلسفه وجودی شورای عالی اداری