الگوی هیئت حل اختلاف فیدیک در قامت شیوه مناسب حل اختلاف در قراردادهای پیمانکاری

نیکبخت فینی, حمیدرضا; اسداله نژاد رنجبر, آرزو; مقصول قره باغ, محسن

doi:10.22034/jrpl.2025.2047346.1125

الگوی هیئت حل اختلاف فیدیک در قامت شیوه مناسب حل اختلاف در قراردادهای پیمانکاری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

حمیدرضا نیکبخت فینی ¹

آرزو اسداله نژاد رنجبر ²

محسن مقصول قره باغ ³

¹ استاد حقوق تجارت و سرمایه‌گذاری بین‌الملل، دانشکده حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

² دانشجوی دکتری حقوق نفت و گاز، دانشکده حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

³ کارشناسد ارشد حقوق بین‌الملل، دانشکده حقوق، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

10.22034/jrpl.2025.2047346.1125

چکیده

باتوجه‌به اهمیت زمان در قامت یکی از ارکان قراردادهای پیمانکاری و پیچیدگی ذاتی این قراردادها، باید شیوه حل اختلاف این حوزه سریع و از طرفی تخصصی باشد. از سوی دیگر، به‌دلیل اختیار طرفین در خصوص خاتمه و فسخ قرارداد یا کاهش کیفیت پروژه، حفظ تمایل طرفین به ادامه قرارداد حیاتی است. ازاین‌رو، ملاحظه منافع طرفین و ارائه راهکاری برد-برد در زمان حل اختلاف حائز اهمیت است. فدراسیون بین‌المللی مهندسان مشاور (فیدیک) با اتکا به سال‌ها تجربه و درنظرگرفتن مجموعه این عوامل، «هیئت حل اختلاف» و پیشگیری از وقوع اختلاف را در قراردادهای نمونه‌اش پیش‌بینی کرده است. این هیئت از یک منظر، مشابهت فراوانی با اصلاحگری دارد و از منظری دیگر، شبیه به نهاد تصمیم کارشناس است. درحال‌حاضر و در سطح بین‌المللی کمتر قرارداد پیمانکاری از این سازوکار بی‌بهره است، اما این نهاد در ایران به نسبت مغفول مانده است. هیئت حل اختلاف قراردادی وزارت نفت نزدیک‌ترین نهاد حقوقی شناخته‌شده در ایران به سازوکار مذکور است. در این مقاله به هدف ارائه راهکار مناسب ضمن بررسی و تحلیل «هیئت حل اختلاف» فیدیک به تفاوت‌های آن با هیئت حل اختلاف مذکور خواهیم پرداخت.

کلیدواژه‌ها

هیئت حل اختلاف فیدیک

هیئت حل اختلاف قراردادی وزارت نفت

شیوه‌های جایگزین حل اختلاف

قراردادهای پیمانکاری

قراردادهای ساخت‌وساز

داوری

موضوعات