گذار عادلانه در قامت یکی از اصول بنیادین حقوق بینالملل کار در مقابله با تغییرات اقلیمی مطرح شده است. باتوجهبه تأثیرهای اجتماعی - اقتصادی گستردة تغییرات اقلیمی و گذار انرژی، این مفهوم بهتدریج در ادبیات حقوقی جایگاه ویژهای یافته است. گذار عادلانه بر لزوم ایجاد تعادل میان نیازهای محیطزیستی و حقوق کارگران تأکید دارد و هدف آن اطمینان از کاهش نابرابریها در فرایند گذار به اقتصاد کمکربن است. این مقاله، ابتدا به چیستی و پیشینه گذار عادلانه میپردازد و سپس جایگاه آن را در اسناد بینالمللی، بهویژه توصیهنامه گذار عادلانه (2015) و موافقتنامه پاریس (2015)، تحلیل میکند. این اسناد، چارچوبی را برای حمایت از کارگران متأثر از تغییرات اقلیمی و گذار انرژی فراهم کردهاند و اصولی نظیر حمایت اجتماعی، برابری جنسیتی و گفتمان اجتماعی را در قامت مبانی این گذار معرفی میکنند. در ادامه، مقاله به بررسی جایگاه حقوقی گذار عادلانه در نظام حقوقی ایران میپردازد. یافتهها نشان میدهند که اگرچه قوانین موجود مانند قانون کار، قانون بیمه بیکاری و سند ملی کار شایسته ظرفیتهایی را برای حمایت اجتماعی و اشتغال فراهم میکنند، اما نبود قوانین خاص ناظر بر صنایع در حال گذار، نظیر قانونهای موجود در کشورهای پیشرو مانند آلمان و کانادا، محل تأمل است. درنهایت باید گفت باتوجهبه ضرورت جهانی گذار انرژی و فسیلیبودن بخش قابلتوجهی از اقتصاد و صنعت کشور ما، توجه به مفهوم گذار عادلانه و توسعة آن در ادبیات حقوقی کشور، امری اجتنابناپذیر است.
ابدی,سعیدرضا و ناظران,محمدحسین . (1403). گذار عادلانه در حقوق بینالملل کار و نظام حقوقی ایران. دوفصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق عمومی, 1(2), 7-44. doi: 10.22034/jrpl.2025.2052265.1132
MLA
ابدی,سعیدرضا , و ناظران,محمدحسین . "گذار عادلانه در حقوق بینالملل کار و نظام حقوقی ایران", دوفصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق عمومی, 1, 2, 1403, 7-44. doi: 10.22034/jrpl.2025.2052265.1132
HARVARD
ابدی سعیدرضا, ناظران محمدحسین. (1403). 'گذار عادلانه در حقوق بینالملل کار و نظام حقوقی ایران', دوفصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق عمومی, 1(2), pp. 7-44. doi: 10.22034/jrpl.2025.2052265.1132
CHICAGO
سعیدرضا ابدی و محمدحسین ناظران, "گذار عادلانه در حقوق بینالملل کار و نظام حقوقی ایران," دوفصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق عمومی, 1 2 (1403): 7-44, doi: 10.22034/jrpl.2025.2052265.1132
VANCOUVER
ابدی سعیدرضا, ناظران محمدحسین. گذار عادلانه در حقوق بینالملل کار و نظام حقوقی ایران. حقوق عمومی, 1403; 1(2): 7-44. doi: 10.22034/jrpl.2025.2052265.1132